You are currently viewing Psychoterapia psychodynamiczna – terapia „podążająca” za pacjentem  

Psychoterapia psychodynamiczna – terapia „podążająca” za pacjentem  

Terapeuta na początku psychoterapii niejednokrotnie słyszy od klientów pytanie „co mam/co powinienem zrobić?”. Z jednej strony odczytywać to można jako wyraz bezradności, dyskomfortu i dezorientacji w obecnej sytuacji, z drugiej zaś tak, jakby mówili oni nie wprost: „jesteś ostatnią deską ratunku, daj mi sposób, zabierz mi ten ciężar”. Pokładają tym samym dużą nadzieję i ufność w psychoterapeucie i jego sile sprawczej. Doświadczając zagubienia i niewygody, szukamy odpowiedzi, szybkich sposobów na uporanie się z własnymi problemami, nie chcemy czuć bólu i cierpienia, które one niosą. Dobrze wpisuje się to we współczesny trend zdobywania wszystkiego w krótkim czasie. Boli mnie głowa biorę tabletkę i po sprawie, boli mnie ząb idę do dentysty i zapominam. 

Z psychoterapią jest nieco inaczej.  

  • Nie jest ona drogą na skróty, nie daje prostych rozwiązań. Wręcz przeciwnie. Jest procesem, dziejącym się w czasie, wymaga od klienta zaangażowania i decyzji o podjęciu wysiłku zmierzenia się z tym, co niechciane i rodzące dyskomfort. Na pewnych etapach życia nie każdy musi być na to gotowy. 
  • Ważnym w psychoterapii staje się uświadomienie, iż nieodzownym jej elementem jest zgoda na przeżywanie uczuć. Gabinet to bezpieczne miejsce, stwarzające okazję do ich wzbudzania. 
  • Psychoterapia wymaga zatem od klienta postawy aktywnej, nie zaś biernego poddawania się „zabiegom” oferowanym przez terapeutę. Wbrew obiegowemu, pojawiającemu się niekiedy przeświadczeniu terapeuta nie wykonuje zabiegów, nie jest cudotwórcą, który zaaplikuje klientowi panaceum na jego trudności i ból zniknie. Jest raczej towarzyszem w znajdowaniu przez klienta jego własnego rozwiązania mimo bólu, z którym przyjdzie mu się mierzyć. 
  • Psychoterapia to wyjątkowe spotkanie konkretnego klienta z konkretnym terapeutą. Każdy z nich wnosi bowiem do terapii coś niepowtarzalnego – Siebie. Klient na skutek doświadczanego cierpienia zwraca się o pomoc, terapeuta zaś towarzyszy klientowi w znajdowaniu siły i poszukiwaniu odpowiedzi w sobie. 
  • Psychoterapeuta stroni od radzenia, bo jakże mógłby brać na siebie odpowiedzialność za kształt życia klienta. Zawsze pozostawia to jemu. Nie ocenia, nie używa jakże znanych – wypowiadanych w dobrej intencji – sloganów: „wszystko będzie dobrze”, „nie przejmuj się ”, „głowa do góry”. Wręcz przeciwnie! Kiedy Ty jesteś w zmartwieniu, trwa przy Tobie uznając, że tak dzieje się z Tobą w tym momencie. Chce dla Ciebie jak najlepiej i dlatego pozwala sobie narazić Cię na pewne ryzyko. Zgadniesz jakie? BYCIA ZROZUMIANYM we własnej prawdzie. Według mnie to ryzyko które warto ponieść. 
  • Dzięki akceptującemu terapeucie masz szansę przeżycia niewypowiedzianych, urazowych doświadczeń z przeszłości w bezpiecznej relacji. Wobec zaufanego świadka, któremu można pokazać swoje cierpienie bez obawy bycia ponownie skrzywdzonym. Daje to szansę nadania tym doświadczeniom własnego znaczenia w teraźniejszości, co w efekcie pozwala pójść na przód. Otwiera drogę do poznania siebie takim, jakim jesteś bez cenzurowania i kontrolowania każdego ruchu. 

Terapia psychodynamiczna – na czym polega 

Podejście psychodynamiczne jest stanowiskiem teoretyczno-terapeutycznym, w którym istotą współpracy między pacjentem i terapeutą jest dynamika przeżyć psychicznych, zachodzących u obydwu tych osób oraz w obrębie stworzonej przez nich relacji. Warto podkreślić, że myślenie psychodynamiczne jest z założenia otwarte na wszelkiego rodzaju nowości z zakresu psychiatrii oraz psychoterapii, płynnie integrując najważniejsze z nich w swoich ramach. 

Terapia psychodynamiczna – skuteczność 

W ostatnich latach opublikowano bardzo dużo wiarygodnych wyników badań klinicznych potwierdzających, że terapia psychodynamiczna jest skuteczną metodą leczenia większości zaburzeń psychicznych (m.in. nerwic, zaburzeń depresyjnych, lękowych i osobowości). Dane te równocześnie wskazują, że omawiana metoda w optymalnych warunkach może zapewniać trwałą zmianę samopoczucia i funkcjonowania pacjenta. Wśród przeciwwskazań do takiego leczenia wymienia się: obecność aktywnego epizodu psychotycznego oraz czynne uzależnienie. 

Podejście psychodynamiczne zakłada, że życiem człowieka sterują w dużej mierze wewnętrzne, nieuświadomione mechanizmy działania, ukryte potrzeby oraz nierozwiązane (w przeszłości) konflikty intrapsychiczne. Pierwsze i zarazem najważniejsze założenie tej szkoły głosi więc, że nie sposób zrozumieć życia psychicznego jednostki pominąwszy refleksję nad jej nieświadomością. Zewnętrznym i dostępnym racjonalnemu poznaniu przejawem funkcjonowania nieświadomości są takie akty psychiczne, jak marzenia senne, objawy nerwicowe (np. lęki), przejęzyczenia oraz czynności pomyłkowe, które po ujawnieniu przez pacjenta stają się przedmiotem analizy. 

Terapia psychodynamiczna – jak przebiega 

Psychoterapia psychodynamiczna toczy się w oparciu o relację terapeutyczną, czyli silną, zaakceptowaną obustronnie więź między pacjentem, a terapeutą. We współczesnej formie sesja terapeutyczna w nurcie psychodynamicznym odbywa się „twarzą w twarz” (uczestnicy siedzą naprzeciwko siebie). Pacjent jest zachęcany do swobodnego dzielenia się swoimi myślami, fantazjami i skojarzeniami, uzyskując szczególne przyzwolenie na wprowadzanie treści wstydliwych, skrywanych w codziennym życiu. Terapeuta dostosowuje swoją aktywność do aktualnych potrzeb i możliwości pacjenta, „podążając” za wspomnianą już wcześniej dynamiką jego przeżyć psychicznych, poszukuje wspólnie z pacjentem nowego rozumienia, nie doradza. W warunkach dających poczucie bezpieczeństwa i psychicznego komfortu towarzyszy pacjentowi w przepracowaniu trudnych wątków z jego życia, rozwiązaniu nieświadomych konfliktów, zredukowaniu przymusu powtarzania dysfunkcyjnych strategii działania. Korzystając z mechanizmu przeniesienia (wyrasta ono z przekonania, że w trakcie procesu terapeutycznego pacjent zaczyna „przenosić” na terapeutę swoje uczucia, które w przeszłości żywił względem ważnej dla niego osoby, będącej w centrum emocjonalnego konfliktu, identyfikacja ta najczęściej dotyczy jednego bądź obydwojga rodziców) terapeuta umożliwia pacjentowi przeżycie korekcyjnego doświadczenia emocjonalnego, które warunkuje trwałe zmiany w jego osobowości, stając się bazą do wprowadzania korzystnych zmian w funkcjonowaniu. 

Terapia psychodynamiczna – czas trwania 

Z punktu widzenia formalnego terapia psychodynamiczna to zazwyczaj cykl regularnych spotkań, odbywających się z częstością 1-2 razy w tygodniu, w stałym, umówionym terminie, zawsze z tym samym specjalistą. Czas trwania procesu terapeutycznego jest zindywidualizowany i związany m.in. z rodzajem i nasileniem problemów, z którymi zgłosił się pacjent, jego motywacją do leczenia, możliwościami intelektualno-emocjonalnymi. W większości przypadków jest to okres od 6 do kilkunastu miesięcy, a czasami nawet do kilku lat. W zakres realizowanych obecnie form terapii psychodynamicznej wchodzą zarówno terapia ekspresywno-wglądowa (wykorzystująca bardziej aktywne metody oddziaływań wobec pacjenta, takie jak: klaryfikacja, konfrontacja, interpretacja), jak i na drugim biegunie – terapia wspierająca (obejmująca: poradnictwo, wyrażanie sądów o rzeczywistości, psychoedukację pacjenta). Wybór odpowiedniej formy leczenia proponuje terapeuta, w oparciu o potrzeby i możliwości pacjenta. Zajmowanie się tą formą terapii wymaga od terapeuty ukończenia odpowiednich kursów i korzystania z superwizji. 

Leave a Reply